Cultuurverschillen

[op Volg de Boeren blogde ik al in januari 2011 over dit boek]

Herken je deze situatie?

In de pauze van een vergadering sta je met iemand te praten. Het is een goed gesprek. Alleen staat de man net iets te dicht bij je. En hij legt telkens een hand op je arm. Jij houdt niet van dat kleverige gedoe en doet een stap achteruit. Even later doet hij een stap vooruit en raakt je weer aan. Zo schuifelen jullie de zaal door. Jij een stap naar achteren. Hij een stap naar voren.

Deze dans heeft te maken met social distances. Je kunt onderscheid maken tussen …

  • de public zone (> 3m): een veilige afstand van mensen om je heen; als je met vreemden in een lift staat, voelt dat ineens ongemakkelijk
  • de social zone (1,5 – 3 m): zo voer je een gesprek met iemand in de pauze; niet te ver weg (dan moet je haast gaan schreeuwen) maar ook niet te intiem
  • de personal zone (0,5 – 1,5 m): als het gesprek vertrouwelijk wordt, kruip je dichter naar elkaar toe; je gaat ook zachter praten
  • de intimate zone (< 0,5 m): je kijkt de ander in de ogen en raakt elkaar aan; het wordt nu wel heel intiem

personal-space

Iemand kan dus te dichtbij komen. Om je te intimideren – de sergeant die de soldaat recht in z’n gezicht afblaft. Ook ongewenste intimiteit valt hier onder. Maar iemand kan ook jouw personal space binnen dringen zonder verkeerde bedoelingen.

Mensen verschillen. Zelfs binnen dezelfde cultuur – zeg maar: onder Nederlanders – is de één ‘vatteriger’ dan de ander. Maar per volk zijn er ook verschillen. Japanners gaan anders om met personal space dan Italianen. Dat kan tot misverstanden leiden.

personal-space-web-20-1-638

Als ik iemand ontmoet die haast op m’n tenen komt staan en me als teken van z’n vriendschap omhelst en zoent, voel ik me ongemakkelijk. Ik steek een stijve arm uit. Ik doe een stap achteruit. Die ander denkt: wat een stijve staak, wat een kouwe kikker. En ik voel me bedreigd door zijn overdreven joviale manier van doen. Beiden hebben we gelijk.

Het voorbeeld ontleen ik aan Paul G. Hiebert in z’n boek Anthropological Insights for Missionaries. Ik schreef daar al eerder over. Een herkenbaar voorbeeld van cultuur-verschillen.

Hiebert noemt nog een ander aansprekend voorbeeld. Op tijd komen is geregeld een punt van discussie tussen mensen van verschillende culturen.

Maar wat is ‘op tijd’?

Hiebert legt uit dat in Egypte een bediende exact op tijd behoort te komen. Wie de baas is – of in elk geval eigen meester, niemands knecht – laat dat zien door een uur na de afgesproken tijd te komen.

time.jpg

Als een Amerikaan en een Egyptenaar dus zeg om 11 uur afspreken … je snapt het al. De Amerikaan moppert over die onbetrouwbare Arabieren. De Egyptenaar verbaast zich over de slaafse houding van die Yankees. En toch zijn beiden op tijd.

Dit zijn twee onschuldige voorbeelden.

hiebert

In de ontmoeting van twee culturen en de overdracht van het evangelie kan dus van alles fout gaan. Het boek van Paul Hiebert geeft daar vele voorbeelden van.

  • Hoe vertaal je God in de inheemse taal? Elke godsnaam heeft vanuit het verleden en vanuit de traditionele religie een bepaalde invulling. Allah of uNkulunkulu is niet een neutraal woord.
  • Westerlingen zijn individualisten. Ze komen in een samenleving waarin het individu schuilgaat in de groep. Hoe kijken mensen aan tegen de zendeling die veel meer heeft dan de rest en die dat allemaal voor zichzelf houdt? Hoe beïnvloedt dat z’n boodschap?
  • Amerikanen – en Nederlanders – zijn recht voor z’n raap. Wij zeggen eerlijk waarop het aankomt. Zo’n confronterende opstelling valt niet altijd goed in een cultuur waarin de relatie met de ander prioriteit heeft. Zijn zij nou achterbaks en oneerlijk of zijn wij onbeschoft?
  • Extreem is het verhaal van de Papua’s die merkten dat de zendeling z’n sterkste gebeden voor zich hield. Ja, hij leerde hen ook bidden, maar tot op zekere hoogte. Dat krachtige gebed van de zendeling – je praat in een radio en twee dagen later komt een vliegtuig uit de lucht vallen met van alles en nog wat … – Heer, leer ons bidden!

Aanbevolen voor missionaries en voor iedereen die mission-minded is.

Advertenties

2 gedachtes over “Cultuurverschillen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s