Cultuurschok

[Hiebert, herlezen en herblogd van Volg de Boeren, januari 2011]

Ik blijf nog even bezig met het boek van Paul G. Hiebert. Er zit voor mij zoveel herkenning in! Hiebert is zelf zendeling geweest in India. Hij weet dus precies waarover hij praat.

Zo schrijft hij met empathie en humor over het fenomeen culture shock.

shock (2)

Het is leuk om b.v. op vakantie kennis te maken met mensen uit een ander land en van een andere cultuur. Maar als de toeristische fase voorbij is en je beseft dat je hier bent om te blijven en in deze wereld te gaan werken …

Er gebeurt zoveel met je:

  • Je spreekt de taal niet. Met al je opleiding en status begin je niets als je jezelf niet eens verstaanbaar kunt maken.
  • Wat de mensen eten … hoe en waar je inkopen doet … het lokale verkeer … de dokter en de tandarts en de apotheek … alles is anders dan thuis.
  • In je eigen wereld was je rol en je positie duidelijk, maar welke plaats neem je in binnen deze nieuwe wereld?

Hiebert kan zelfs zoiets ongrijpbaars als cultuurschok in een schema zetten en in fasen beschrijven. Toenemende stress. Ziekte en depressiviteit. Vervreemding of aanpassing. Het verlangen naar huis. Maar ook – als je er goed doorheen komt – het vinden van je plek en zelfs een toenemende tevredenheid. Groeien tot een adjusted bicultural person.

Zo’n bi-persoon heeft natuurlijk moeite om zich op verlof of na repatriëring weer aan te passen in z’n thuisland. Hiebert noemt dat reverse culture shock. Wie de armoede in de derde wereld geproefd heeft, kan in de eerste wereld nooit meer zo onbevangen winkelen als vroeger. Wie de ubuntu in Afrika heeft ervaren, heeft grote moeite met het ieder-voor-zich in Europa. Een omgekeerde cultuurschok dus.

hiebert
Iemand vraagt me in een reactie hoeveel herkenning ik heb bij het boek van Hiebert.

De meeste dingen wist ik al. Maar het helpt mij altijd wel om iemand anders het te horen uitleggen. “O ja, dat is ook zo. Nu snap ik pas dat … ”

Onze cultuurschok was natuurlijk minder groot dan bij iemand die naar Nepal of Haiti gaat. Als gezin bleven wij in 1983 binnen de eerste wereld. Pretoria verschilde niet zo heel veel van Drachten. Maar we kregen de derde wereld in Zuid-Afrika er wel bij. Mamelodi was wel echt een andere wereld dan Aduard.

Het schizofrene van ZA is juist dat de eerste en de derde wereld door elkaar heen lopen – of moet ik zeggen: naast elkaar leven – of nog beter: langs elkaar heen leven? Die dubbelheid is gigantisch versterkt door de bizarre apartheid. En dat hebben wij dus tot in ons eigen gezin ervaren. Werken in Mamelodi. Wonen in Waverley.

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH

Onze kinderen zijn dan ook geen echte missions kids. Ik herken mijn jongens (m/v) niet in de onaangepaste halve wilden die Hiebert beschrijft. De aanpassing voor de kinderen die op Papua of in Nigeria zijn opgegroeid, is een stuk ingewikkelder.

Hoewel …

Als ik sommigen over zwarten en buitenlanders hoor praten, vraag ik me wel eens af …

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s