De vrolijke ruil

 

preek voor Hervormingsdag

eerder gehouden tijdens de Week van Gebed 2017

de bijbel ligt open bij 2 Korintiers 5 vers 14-21

God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door hem rechtvaardig voor God konden worden.

1      Verzoening

martin_luther_1Over verzoening moet ’t gaan vandaag. Dat is het thema van de Week van Gebed. Het thema is ons aangereikt door de kerken in Duitsland. In 1517 vond daar ‘de grote reformatie’ plaats. Nu – 500 jaar later – zijn we óók verdrietig over de kerk die gescheurd werd. Door Luther en Leo X.  Maar ook de repeterende breuk die mensen – die wij – later geslagen hebben in Gods kerk.

Vandaag gaan we dat afzoenen.

Paulus en Petrus schrijven ‘t aan de gemeente in Rome, in Korinte, in Tessalonica:

Groet elkaar met een heilige kus. (Rm 16:16, 1 Ko 16:20, 2 Ko 13:12, 1 Te 5:26, 1 Pt 5:14)

OK, laten we daar nog ff mee wachten. Als je na de dienst iemand een brede hug wilt geven, kan dat. Begin maar met de mensen om je heen een hand te geven. “Welkom, fijn dat je er bent!” (…)

Merk je wat er gebeurt? Zo’n klein gebaar – een ander groeten, in de ogen kijken, de ander ‘zien’ – roept altijd een reactie op. Jouw hand, mijn glimlach.

2      Snakken naar Verzoening

blog-banners-001

Ken je het verhaal van Paco? Het is van Ernest Hemingway (1899-1961).

Er is in Madrid een vader die al jaren ruzie met z’n zoon heeft. Vader wil ’t weer goed maken. Hij zet in de krant een advertentie:

Paco, kom dinsdag 12 uur naar hotel Montana. Alles is vergeven. Papa.

Die dinsdag moet de Spaanse politie eraan te pas komen. Meer dan 800 jonge mannen met de naam Paco staan voor het hotel.

800-pacos

Misschien ken je zo’n Paco. Een gewone jongen met een doodgewone naam. Die snakt naar de vergevende liefde van z’n vader.

Al die verbroken relaties om ons heen. Ouders en kinderen. Een vechtscheiding. Knallende deuren. De omgangsregeling. De bittere kou in de familie. Jouw schuld! Paco is overal.

verzoening

Misschien ben je wel zo’n Paco.

Ja, want laat je niet wijsmaken dat onder Gods kinderen geen ruzies voorkomen. Het zou niet mogen, nee – maar het gebeurt. Christus heeft ons anders geleerd, zeker – maar wij christenen zijn hardleers.

Ook in de kerk komt ’t voor. Waar we één zijn in Christus, zijn we het vaak grondig oneens. Dan gaan we ervoor. Principieel en onbuigzaam. Op een keiharde manier vechten we onze conflicten uit.

Ik kan je daar na drie jaar in de Emmauskerk staaltjes van vertellen. Hoe broers elkaar bij het avondmaal ontwijken: als ik nou hier ga zitten, hoef ik niet naast hem aan de tafel … Over een familie die brieven bleef schrijven, aan ons, aan de classis, aan de synode … – Dat ga ik natuurlijk niet doen. De vuile was buiten hangen. Elke kerk kent z’n eigen verhalen, helaas.

REFO 500 Logo ondertitel - connecting you then and nowOok tussen kerken komen conflicten voor.

Dit jaar is het jaar van Refo500. Het hele jaar staan we stil bij ‘de grote reformatie’.

Ik ben best dankbaar voor Maarten Luther. Die ons de vijf sola’s weer heeft geleerd:

5_solas_blue_back.png

  1. sola gratia, alleen door genade
  2. sola fide, alleen door geloof
  3. sola scriptura, alleen de bijbel
  4. solus Christus, alleen hij is het
  5. soli Deo gloria, aan God alleen de eer

Tegelijk doet ’t pijn dat pastoor Paul Verbeek en ds. Willem Vermeulen er op dinsdag en ook nu niet bij zijn. Katholiek versus protestant. Tien smaken gereformeerd. Ik kan het met de beste wil van de wereld m’n catechisanten niet meer uitleggen. “Jan is licht charismatisch en Jorden zwaar charismatisch.” En de baptisten …

Inderdaad. We snakken naar verzoening.

3      Paulus en Korinte

Denk niet dat vroeger alles beter was. Luther en Calvijn in de 16e eeuw. Nog verder terug: Paulus en de Korintiers.

We hebben gelezen uit wat wij de 2e brief van Paulus noemen. In feite is er meer gewisseld: brieven, tranen, beschuldigingen, minachting en verdachtmakingen. De gemeente van Korinte stelde de apostel in een kwaad daglicht. “Hij is op je geld uit! Die man deugt niet …”

Vandaar dat Paulus zich moet verdedigen. Wat ons drijft is de liefde van Christus, zegt hij in vers 14. En dan gaat hij daarover verder vertellen. Ja, hij heeft ’t ook over mensen – hoe je met elkaar omgaat, hoe je anderen beoordeelt – maar het geheim is Jezus – als je in Christus bent, leeft in verbondenheid met hem, dan wordt alles nieuw … jij ook.

Verzoening tussen mensen begint bij God.

Als we niet door één deur kunnen, laten we dan samen naar God gaan.

52297580.jpg

Wie was er gisteravond in de Ontmoetingskerk aan het Bolwerk? (…)

Daar kon je op een Jip en Janneke manier zien hoe wij mensen muren oprichten. Met stenen [schoenendozen] als …

  • gebrek aan liefde
  • onverdraagzaamheid
  • haat en minachting
  • valse beschuldiging
  • discriminatie en racisme
  • zelfgenoegzaamheid

Daarover belijden we schuld, ook vandaag.

Maar het goede nieuws is dat Jezus onze vrede is – zoals Paulus schrijft in Efeze 2. Christus heeft de muren van vijandschap afgebroken. In hem zijn we één.

Een prachtig moment vond ik dat gisteren. Dat de muur werd neergehaald. En dat de stenen in de vorm van een kruis werden neergelegd. Het kruis is het antwoord op onze conflicten.

media_406_351761_w703_crop_compose

Vandaar dat Paulus niet tegen Korinte zegt: Je moet je met mij verzoenen. Laten we die ruzie nou ‘s bijleggen, lieve mensen. –

Laat je met God verzoenen!

En dat is niet een oproep dat wij het van onze kant goed moeten maken. –

Dit alles is het werk van God.

Hij heeft ons door Christus met zich verzoend …

Het is God die door Christus de wereld met zich heeft verzoend …

Dat geeft een stuk ontspanning. Verzoening is niet ons project. Eenheid in de gemeente en tussen kerken is wat de heilige Geest ons geeft – en wij hoeven die alleen maar te bewaren. Ook dat schrijft Paulus aan de Efeziers (Ef 4:3).

Waarom is het kruis zo belangrijk?

God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat wij door hem rechtvaardig voor God konden worden.

In de woorden van Maarten Luther – toch weer Luther, in dit jubileumjaar – dit is de vrolijke ruil tussen Jezus en ons.

Christus neemt mijn zonden op zich.

Ik mag zijn gerechtigheid ontvangen: … opdat wij zouden worden gerechtigheid Gods in Hem.

kneel-before-the-cross.jpg

4      De Vrolijke Ruil

Twee ruilen één huilen, zei m’n moeder vroeger. Ook al lijkt ‘t een goeie deal, uiteindelijk is er één die aan het kortste eind trekt.

In dit geval kiest Jezus er zelf voor. Hij … die de zonde niet kende … Gods eigen lieve zoon die op één ding gefocust is: de wil van z’n Vader doen (Jh 4:34). “Niet wat ik wil, Vader, laat gebeuren wat U wilt.” (Mt 26:36vv).

Toen heeft God hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde … Jezus is voor ons tot zonde gemaakt … Wat een vreselijk lijden heeft hij ondergaan. Voor ons. Voor mij. Voor jou. Twee ruilen één huilen. Geen vrolijke ruil voor hem. –

Maar wel voor ons!

God heeft hem die de zonde niet kende voor ons één gemaakt met de zonde, zodat [jij en ik] door hem rechtvaardig voor God konden worden.

Rechtvaardig voor God. Doen wat je moet doen. Leven volgens Gods regels. Zodat hij zegt: Goed gedaan jochie! Wie van ons doet dat? Er is geen mens rechtvaardig, zelfs niet één (Rm 3:10vv).

Christus krijgt wat wij verdienen.

Wij krijgen wat Jezus verdiend heeft.

Het is een bekend grapje op verjaardagen. Kor heeft een nieuwe baan. Wat verdien je daar?

Bedoel je wat ik verdien of wat ik krijg? 😉

Aan het eind van de maand krijgt Kor zoveel. Al vindt-ie zelf dat hij meer verdient.

Jezus krijgt wat hij niet verdient. Verworpen door z’n eigen volk. Onschuldig veroordeeld door de autoriteiten. Gemarteld en geslagen. Door God verlaten aan het kruis. Tot zonde gemaakt.

De vrolijke ruil. Paulus schrijft er vaker over.

Christus Jezus heeft ons vrijgekocht van [Gods] vloek door voor ons te worden vervloekt, want er staat geschreven: ‘Vervloekt is ieder mens die aan een paal hangt.’ [Gl 3:13v]

Hij de vloek. Wij de zegen.

Wij krijgen wat we niet verdienen. De perfecte gehoorzaamheid van Christus, 100%. Zoals ’t in de gereformeerde catechismus (1563) staat:

God [schenkt] mij, zonder enige verdienste van mijn kant, alleen uit genade, de volkomen voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus. Hij rekent mij die toe, alsof ik nooit zonde had gehad of gedaan, ja, alsof ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht had die Christus voor mij volbracht heeft.

Een beetje oubollig. Maar o zo waar.

5      Verzoening is Verandering

Even wachten. Waar waren we ook alweer?

Schermafdruk 2017-01-19 06.59.17.png

Verzoening. Daar ging ’t over. Verzoening tussen mensen. Voor alle Paco’s van deze wereld.

Verzoening tussen groepen en kerken. Eenheid in het geloof en hoe we daarin verder komen.

De vrolijke ruil in 2 Korinte 5 heeft daar alles mee te maken. Verzoening is verandering.

Jouw hand, mijn glimlach. Dat thema van de Week van Gebed gaat over mensen. Als jij je hand uitsteekt naar mij – hoi, hoe gaat ‘t met je? – dan moet ik gewoon glimlachen. “Wie goed doet, goed ontmoet.”

In het evangelie steekt God z’n hand uit.

Het is God die door Christus de wereld met zich heeft verzoend: hij heeft [namelijk] de wereld haar overtredingen niet aangerekend.

En ons – zegt Paulus, ons apostelen van Jezus, ons als gemeente van Christus – ons heeft hij de verkondiging van de verzoening toevertrouwd.

Wij zijn gezanten van Christus, God doet door ons zijn oproep. Namens Christus vragen wij: laat u met God verzoenen.

Jouw hand, mijn glimlach.

Laat je met God verzoenen. Aanvaard die hand die de Heer naar je uitsteekt. Dan zal je leven ingrijpend veranderen.

800-pacos

Mag ik jullie laten zien wat het verschil is? Ik wil Dennis, Hessel en Karel vragen om me daarbij te helpen.

Dennis is een mens. We hebben ’t gehoord wat de bijbel zegt. Geen mens is rechtvaardig voor God, zelfs niet één (Rm 3:10vv).

Als een mens naar God kijkt – zoals Dennis naar Hessel – dan kan-ie alleen maar bang worden. En God – Hessel, met respect – heeft ’t volste recht om boos naar een mens te kijken.

Maar dan komt Jezus – Karel – ertussen staan. De rechtvaardige zoon van God die onze schuld op zich nam, aan het kruis. De vrolijke ruil.

Als God nou naar ons kijkt, wie ziet hij dan? Niet Dennis maar Karel. Als ik geloof, ziet God niet mij maar Jezus. En dankzij Christus ziet God mij als rechtvaardig. Gods hand, mijn big smile.

blog-banners-001Omgekeerd mag Dennis nu ook zo naar Hessel kijken. Ik hoef als mens niet meer bang te zijn voor God. God zie ik altijd door Jezus. Hij is m’n lieve Vader die m’n zonden vergeven heeft.

Verzoening is verandering.

Voortaan ben ikzelf niet meer het stralende middelpunt van m’n leven. Alleen Christus.

Zonder Jezus blijf ik egoistisch, trots. Een leven van zelfhandhaving, wantrouwen, ten diepste angst en eenzaamheid. Maar nu, vers 15:

[Ik geloof] dat hij voor allen is gestorven opdat de levenden niet langer voor zichzelf zouden leven, maar voor hem die voor de levenden is gestorven en is opgewekt …

Hij staat nu in het midden. Jezus leeft!

Dan ga je anders leven. Voor God en de mensen.

Dus – vers 16 – daarom beoordelen we vanaf nu niemand meer volgens de maatstaven van deze wereld …

Die maatstaf ken je. Wat zegt deze wereld?

Je moet een goede positie hebben. Je moet jezelf handhaven. Voor jezelf zorgen. Je niet kwetsbaar opstellen. Laat je zien!

… ook Christus niet, die we vroeger wel volgens die maatstaven beoordeelden.

Jezus volgen, waarom zou je?

Jezus hoort volgens de maatstaf van de wereld bij de losers. Geen krachtpatser die zichzelf wist te verkopen. Hij liet zich pakken door de vijand. Wil je daarbij horen? Nee toch …

Schermafdruk 2017-01-19 06.58.53.png

Ja toch! zegt Paulus. Want nu zie ik ’t anders. Nu zie ik in Jezus de liefde en de zachtmoedigheid en de vrede van God. Ik kijk ook heel anders om me heen. Vanuit de verzoening kijken we naar elkaar:

  • als mensen voor wie Jezus is gestorven
  • als mensen die hunkeren naar geborgenheid en verbondenheid
  • als mensen die de liefde van God nodig hebben, zijn vrede en vrijheid

Wat een geweldig perspectief krijg je hier.

Dankzij de verzoening ben je in Christus – vers 17 – een nieuwe schepping, omdat je daardoor één bent met hem, de levende Heer. Als je de uitgestoken hand van God aanpakt, dan gaat er een nieuwe wereld voor je open. Vol van Gods Geest. Vol van de liefde. Vol van de goedheid van onze God. Zijn hand, jouw brede lach.

martin_luther_1

Ik wil graag eindigen met een citaat van – wie anders dan – Luther. Die sprak graag over de onzichtbare kerk. Niet de buitenkant, niet het instituut is belangrijk – maar de binnenkant: het geloof en het evangelie.

Daarom heeft Luther het niet zo vaak over de kerk. Hij spreekt liever over de gemeente of de christenheid.

De kerk is een ‘klein hoopje’,

een gemeente in aanvechting van de duivel maar met één hoofd, Christus,

met één geloof, zonder twisten en scheidingen.

Advertenties

Een gedachte over “De vrolijke ruil

  1. Dank je, Tjeerd, voor de overname van mijn column. De tekst was kennelijk herkennend voor jullie. Maar heb je gemerkt dat je ook een fout hebt overgenomen? Ik heb die zeven dochters aan Laban toegeschreven…
    Pieter Boon naast evangelist John, wat een verschil in koppen!
    Hartelijke groet, ook aan Mieke,
    Hans en Nelie Werkman

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s